NIS2 i co dalej? praktyczne kroki do zapewnienia zgodności i cyberodporności firmy

Wdrożenie wymogów Dyrektywy NIS2 (Network and Information Systems Directive 2) stanowiło w ostatnich latach istotne wyzwanie dla wielu polskich przedsiębiorstw, zwłaszcza tych działających w sektorach kluczowych i ważnych. Jednak uzyskanie formalnej zgodności z przepisami to nie koniec drogi, a raczej początek ciągłego procesu budowania i utrzymywania cyberodporności organizacji. Zagrożenia cybernetyczne nieustannie ewoluują, a regulacje prawne, takie jak NIS2, wyznaczają jedynie minimalny standard ochrony. Dla liderów biznesowych, menedżerów IT i bezpieczeństwa oraz specjalistów L&D kluczowe staje się zrozumienie, że zgodność z NIS2 to nie jednorazowy projekt, lecz stałe zobowiązanie do proaktywnego zarządzania ryzykiem cybernetycznym i doskonalenia mechanizmów obronnych. Ten artykuł omawia, jakie praktyczne kroki należy podejmować po formalnym wdrożeniu NIS2, aby zapewnić trwałą zgodność i realnie wzmocnić odporność firmy na ataki.

Dlaczego zgodność z NIS2 to proces ciągły, a nie jednorazowy projekt?

Dyrektywa NIS2 nakłada na objęte nią podmioty szereg obowiązków związanych z zarządzaniem ryzykiem, wdrażaniem odpowiednich środków bezpieczeństwa, zgłaszaniem incydentów i zapewnieniem ciągłości działania. Jednak samo wdrożenie tych mechanizmów w momencie wejścia przepisów w życie (lub dostosowania do krajowej ustawy implementującej) nie wystarcza. Istnieje kilka powodów, dla których zgodność z NIS2 musi być traktowana jako proces ciągły:

• Ewoluujące zagrożenia: Krajobraz cyberzagrożeń zmienia się dynamicznie. Pojawiają się nowe techniki ataków, nowe podatności i nowe grupy przestępcze. Środki bezpieczeństwa wdrożone dzisiaj mogą być niewystarczające jutro.
• Zmiany w organizacji: Firmy się rozwijają, wdrażają nowe technologie, zmieniają procesy biznesowe. Każda taka zmiana może wprowadzać nowe ryzyka cybernetyczne, które muszą być uwzględnione w strategii bezpieczeństwa zgodnej z NIS2.
• Wymogi dotyczące monitorowania i reagowania: NIS2 kładzie duży nacisk na zdolność do wykrywania incydentów i szybkiego reagowania na nie, co z natury wymaga ciągłego monitorowania i doskonalenia procedur.
• Konieczność regularnych audytów i ocen: Przepisy często wymagają okresowych przeglądów i audytów wdrożonych środków bezpieczeństwa w celu weryfikacji ich skuteczności.
• Rozwój technologii bezpieczeństwa: Na rynku pojawiają się coraz nowocześniejsze narzędzia i rozwiązania, które mogą pomóc w lepszym spełnieniu wymogów NIS2 i podniesieniu poziomu cyberodporności.

Traktowanie zgodności z NIS2 jako jednorazowego zadania do „odfajkowania” jest podejściem ryzykownym, które może prowadzić do luk w zabezpieczeniach i problemów w przypadku kontroli lub realnego incydentu.

Jakie kluczowe obszary wymagają stałej uwagi po wdrożeniu NIS2?

Aby zapewnić trwałą zgodność i budować realną cyberodporność w duchu NIS2, organizacje powinny regularnie koncentrować swoje wysiłki na kilku kluczowych obszarach:

Systematyczne działania w tych obszarach pozwalają nie tylko utrzymać zgodność z NIS2, ale przede wszystkim realnie wzmocnić pozycję obronną organizacji.

Jaką rolę odgrywa budowanie cyberodporności ponad samą zgodność z NIS2?

Zgodność (compliance) z regulacjami takimi jak NIS2 jest ważna, ponieważ określa minimalny, wymagany prawem poziom zabezpieczeń i pozwala uniknąć kar finansowych. Jednak sama zgodność nie gwarantuje pełnego bezpieczeństwa. Cyberodporność (cyber resilience) to pojęcie szersze – oznacza zdolność organizacji do przewidywania, przeciwdziałania, wytrzymywania, reagowania i odtwarzania się po cyberatakach lub innych zakłóceniach cyfrowych, przy minimalnym wpływie na działalność biznesową.

Budowanie cyberodporności wymaga podejścia wykraczającego poza checklistę zgodności z NIS2. Oznacza to:

• Proaktywne zarządzanie ryzykiem: Nie tylko spełnianie wymogów, ale ciągłe poszukiwanie i adresowanie słabości.
• Inwestowanie w zaawansowane technologie ochrony i detekcji.
• Budowanie silnej kultury bezpieczeństwa: Gdzie każdy pracownik czuje się odpowiedzialny za ochronę zasobów firmy.
• Posiadanie dobrze przećwiczonych planów reagowania i odtwarzania: Zdolność do szybkiego powrotu do normalnego funkcjonowania po incydencie.
• Ciągłe uczenie się i adaptacja: Analizowanie incydentów (własnych i cudzych) oraz dostosowywanie strategii obronnych.

Z perspektywy liderów, celem powinno być nie tylko „odhaczenie” zgodności z NIS2, ale zbudowanie organizacji, która jest realnie odporna na cyberzagrożenia – jest to inwestycja w jej stabilność i przyszłość.

Jak L&D może wspierać utrzymanie zgodności z NIS2 i budowanie cyberodporności?

Działy L&D odgrywają kluczową rolę w długoterminowym utrzymaniu zgodności z NIS2 i budowaniu kultury cyberodporności w organizacji. Ich działania powinny koncentrować się na:

• Regularnych programach budowania świadomości (Security Awareness): Zapewnienie, że wszyscy pracownicy rozumieją aktualne zagrożenia (phishing, malware, inżynieria społeczna), znają wewnętrzne polityki bezpieczeństwa i wiedzą, jak postępować w przypadku podejrzenia incydentu. Szkolenia te muszą być cykliczne i angażujące.
• Specjalistycznych szkoleniach dla zespołów IT i bezpieczeństwa: Zapewnienie ciągłego rozwoju kompetencji technicznych w zakresie zarządzania bezpieczeństwem, monitorowania, reagowania na incydenty, zarządzania podatnościami, bezpieczeństwa chmury itp.
• Szkoleniach z zakresu zarządzania ryzykiem i zgodnością: Wyposażenie menedżerów i specjalistów w wiedzę na temat wymogów prawnych (NIS2, RODO) i metod zarządzania ryzykiem cybernetycznym.
• Wspieraniu testowania planów reagowania: Pomoc w organizacji i facylitacji ćwiczeń symulacyjnych (np. tabletop exercises) weryfikujących plany reagowania na incydenty.
• Promowaniu kultury bezpieczeństwa: Wspieranie inicjatyw budujących poczucie odpowiedzialności za cyberbezpieczeństwo na wszystkich szczeblach organizacji.

L&D staje się strategicznym partnerem w zapewnieniu, że organizacja posiada nie tylko odpowiednie technologie i procesy, ale przede wszystkim kompetentnych i świadomych pracowników, gotowych do obrony przed cyberzagrożeniami.

Jak EITT wspiera organizacje w utrzymaniu zgodności i budowaniu cyberodporności?

EITT, jako dostawca szkoleń i doradztwa w kluczowych obszarach biznesowych i technologicznych, aktywnie wspiera organizacje w wyzwaniach związanych z dyrektywą NIS2 i budowaniem cyberodporności. Nasza oferta obejmuje:

• Szkolenia z cyberbezpieczeństwa: Pokrywające szeroki zakres tematów – od budowania świadomości zagrożeń dla wszystkich pracowników, przez techniczne aspekty bezpieczeństwa sieci, systemów i chmury, aż po zarządzanie ryzykiem i zgodnością.
• Szkolenia z zarządzania ciągłością działania (BCM) i reagowania na incydenty: Przygotowujące zespoły do efektywnego działania w sytuacjach kryzysowych.
• Szkolenia z zakresu ITIL 4: Którego praktyki (np. Zarządzanie Bezpieczeństwem Informacji, Zarządzanie Incydentami, Zarządzanie Ciągłością Usług) są kluczowe dla spełnienia wielu wymogów NIS2.
• Szkolenia z zarządzania ryzykiem: Dostarczające metodyk i narzędzi do systematycznej identyfikacji, oceny i zarządzania ryzykiem, w tym cybernetycznym.

Rozumiemy, że zgodność i odporność to proces ciągły, dlatego nasze programy są aktualizowane, aby odpowiadać na zmieniające się zagrożenia i wymogi prawne. Współpracujemy z organizacjami, aby budować trwałe kompetencje i kulturę bezpieczeństwa, które są fundamentem ochrony w cyfrowym świecie.

Utrzymanie zgodności z NIS2 i budowanie realnej cyberodporności to nieustające zadanie dla każdej odpowiedzialnej organizacji. Jeśli chcą Państwo wzmocnić kompetencje swoich zespołów w tym krytycznym obszarze i zapewnić firmie długoterminowe bezpieczeństwo, zapraszamy do kontaktu. EITT jest gotowe wspierać Państwa w tym procesie.