Na skróty
Czego dowiesz się z artykułu:
- Jak zapobiegać trudnym sytuacjom na szkoleniu: określ potrzeby uczestników wcześniej, postaw się w ich sytuacji, przeanalizuj szkolenie pod kątem merytorycznym i logistycznym.
- Zasady reagowania: nie wdawaj się w indywidualną walkę (odnoś się do całej grupy), bądź cierpliwy i elastyczny wobec próśb, nie obrażaj się na krytykę - może jest uzasadniona.
- Pamiętaj o balansie: “rodzynki” wymagają uwagi, ale nie możesz działać kosztem motywacji całej grupy - ustal jasne reguły i ich przestrzegaj, rozważ wszystkie konsekwencje swoich decyzji.
Czy wiesz że część trudnych zachowań podczas szkoleń da się przewidzieć? Możemy więc im zapobiegać, aby nie dopuścić do ujawnienia się ich najdrastyczniejszych form. Nasi trenerzy zebrali kilka praktycznych rad z własnego doświadczenia.
A OTO KILKA RAD:
- Zrób wszystko co w Twojej mocy, aby nie dopuścić do trudnych zachowań.
Spróbuj określić jakie są potrzeby uczestników, ich wymagania i oczekiwania. Postaw się w sytuacji uczestników, przypomnij sobie swoje doświadczenia jako uczestnika. Zastanów się, co Ci odpowiadało, a co Cię drażniło, jaki wpływ na Ciebie jako uczestnika miały poszczególne zachowania albo działania prowadzącego, czy miałeś szansę przedstawić swoje doświadczenia, czy zwracano uwagę na przekazywane przez Ciebie komentarze wobec szkolenia. Przeanalizuj swoje szkolenie pod kątem zarówno merytorycznym, jak logistycznym.
- Zanalizuj poprzednie szkolenia tego samego typu, podczas których miałeś do czynienia z trudnym zachowaniem.
Przypomnij sobie swoją reakcję i jej skutki. Oceń trafność swoich zachowań. Zastanów się, co można było zrobić przed szkoleniem lub w trakcie, aby do takiego zachowania nie dopuścić. Jeżeli masz kłopoty z obiektywną oceną, poproś innych o pomoc.
- Bądź cierpliwy i elastyczny.
Staraj się wychodzić naprzeciw zgłaszanym przez uczestników prośbom lub propozycjom. Jeżeli nie możesz czegoś wykonać lub zmienić, wyjaśnij dlaczego. Staraj się wypracować kompromisowe rozwiązanie. Postaw się w sytuacji klienta zgłaszającego reklamacje. Jeżeli usługa nie spełnia moich oczekiwań lub towar uznaję za wadliwy, mam prawo żądać, aby zajęto się moją sprawą. Kiedy to my jesteśmy klientami i nie uwzględnia się naszych potrzeb często bywamy źli, agresywni, a czasem zakłopotani. Często działamy pod wpływem emocji, nie zawsze mamy ochotę współpracować. Czasami bywamy też złośliwi. Dlaczego więc nasi klienci uczestnicy szkoleń mieliby zachowywać się inaczej?
- Nie wdawaj się w indywidualną walkę z uczestnikiem, który na przykład stale kontruje Twoje wypowiedzi.
Nigdy nie ośmieszaj uczestnika. Staraj się zachować neutralną postawę. Odnieś się do całej grupy. Indywidualny konflikt może postawić Cię poza grupą. W końcu to Ty jesteś osobą z zewnątrz i uczestnicy mogą przyjąć solidarny front przeciwko Tobie.
- Nie obrażaj się, jeżeli ktoś przedstawia krytyczne uwagi.
Może w końcu nie jesteś taki dobry, jak myślisz. Pamiętaj, że to Ty i program jesteście dla uczestników, a nie odwrotnie. Zawsze istnieje możliwość zrewidowania sposobu przeprowadzenia albo rodzaju ćwiczeń. Czasami może być koniecznie dodanie lub usunięcie jakichś treści, przygotowanie innych przykładów, stworzenie bezpieczniejszej lub odwrotnie, bardziej wymagającej sytuacji dla przeprowadzenia ćwiczeń.
- Pamiętaj, że oprócz rodzynka, który wymaga specjalnych zabiegów czy dodatkowych starań, masz jeszcze innych uczestników.
Wybieraj więc działania, które nie wpłyną na obniżenie motywacji innych, np.: jeżeli masz uczestnika, który stale opuszcza część zajęć, zastanów się, jak dalece możesz wyjść mu naprzeciw, pomagać w nadrobieniu nieobecności, nie narażając się na ryzyko, że inni pójdą w jego ślady. Ustalaj jasne reguły i nie dopuszczaj do ich przekraczania.
Niezależnie od tego na jakie działanie się zdecydujesz, rozważ zawsze wszystkie korzyści i konsekwencje swojego wyboru. Nie działaj pod wpływem emocji. Staraj się być obiektywny. Jeżeli możliwe, przedyskutuj daną sytuację z inną osobą.
Autorzy: Eksperci EITT
Przeczytaj również
- Szkolenia zamknięte vs otwarte - kompletny poradnik decyzji
- Jak efektywnie wykorzystać środki z KFS? Praktyczny poradnik dla pracodawców
- Cyberbezpieczeństwo: budowanie świadomości w organizacji - Poradnik
Najczęściej zadawane pytania
Jak reagować, gdy uczestnik otwarcie podważa kompetencje trenera?
Najważniejsze to zachować spokój i nie wdawać się w indywidualną polemikę. Warto odnieść się do całej grupy, np. pytając o ich doświadczenia w danym temacie. Jeśli krytyka jest merytoryczna, uczciwie ją uznaj - to buduje wiarygodność i pokazuje profesjonalizm.
Co zrobić, gdy część grupy jest znacząco mniej zaangażowana niż reszta?
Warto zdiagnozować przyczynę - może to być niedopasowanie poziomu, zmęczenie lub brak powiązania treści z ich codzienną pracą. Skuteczne strategie to zmiana formy aktywności (np. z wykładu na ćwiczenie grupowe), bezpośrednie zaangażowanie mniej aktywnych osób przez pytania lub krótka przerwa energetyzująca.
Jak radzić sobie z uczestnikiem, który dominuje dyskusję kosztem innych?
Ustal jasne reguły wypowiedzi na początku szkolenia, np. limit czasu na wypowiedź. Gdy uczestnik dominuje, grzecznie podziękuj za wkład i zaproś innych do podzielenia się perspektywą. Można też zastosować technikę pracy w parach lub małych grupach, co naturalnie wyrównuje udział wszystkich.
Czy warto konfrontować trudne zachowania na forum grupy?
Bezpośrednia konfrontacja na forum grupy to ostateczność - zazwyczaj przynosi więcej szkody niż pożytku. Lepszym podejściem jest rozmowa indywidualna podczas przerwy, gdzie można spokojnie omówić sytuację i wspólnie wypracować rozwiązanie, które nie naruszy relacji z pozostałymi uczestnikami.