Przejdź do treści
Zaktualizowano: 5 min czytania

Mierzenie skuteczności microlearningu w organizacji: przykładowy scenariusz wdrożenia

Jak zmierzyć, czy microlearning działa: model Kirkpatricka, krzywa zapominania, powtórki rozłożone w czasie i nazwane metryki. Część praktyczna to jawnie oznaczony scenariusz przykładowy wdrożenia w średniej firmie, bez wymyślonych wyników.

Łukasz Szymański Autor: Łukasz Szymański

Skuteczność microlearningu mierzy się tak samo jak każdego szkolenia: czy ludzie z niego korzystają, czy pamiętają treść po czasie, czy zmieniają sposób pracy i czy widać to w wynikach organizacji. Krótka forma nie zwalnia z pomiaru. Daje za to dobrą okazję do zaplanowania powtórek i zbierania danych od pierwszego dnia.

Na skróty

Czego dowiesz się z artykułu:

  • Jak przełożyć model Kirkpatricka na krótkie moduły szkoleniowe
  • Co krzywa zapominania i badania nad powtórkami mówią o projektowaniu pomiaru
  • Jakie metryki zbierać: ukończenie, retencję wiedzy, transfer do pracy
  • Jak może wyglądać plan pomiaru w średniej firmie — na scenariuszu przykładowym

Dla kogo jest ten artykuł:

  • Specjaliści L&D i HR wdrażający pigułki wiedzy lub platformę e-learningową
  • Menedżerowie, którzy mają ocenić, czy program rozwojowy działa
  • Administratorzy LMS odpowiedzialni za raporty

Czas czytania: 7 minut

Model Kirkpatricka jako rama pomiaru

Popularną ramą oceny szkoleń jest model Kirkpatricka. Jego poziomy opisuje właściciel modelu, firma Kirkpatrick Partners, na stronie www.kirkpatrickpartners.com (przypis: to organizacja, która sprzedaje szkolenia i certyfikacje z tego modelu). Poziom 1 to reakcja uczestników, poziom 2 to uczenie się (wiedza, umiejętności, postawa, pewność siebie i zobowiązanie), poziom 3 to zachowanie, czyli stosowanie umiejętności w pracy, a poziom 4 to wyniki organizacji. Ten sam opis zaleca, by planowanie zaczynać od poziomu 4: najpierw ustalić, po co jest program, a dopiero potem dobrać treść.

Dla microlearningu ma to konkretne konsekwencje. Platforma sama zbiera dane z poziomu reakcji i części poziomu uczenia się (ukończenia, wyniki quizów). Zachowanie i wyniki trzeba zmierzyć poza platformą: obserwacją, danymi z systemów operacyjnych, rozmową z przełożonym.

Krzywa zapominania i powtórki rozłożone w czasie

Pomiar tuż po module mówi niewiele, bo zapominanie zaczyna się od razu. Hermann Ebbinghaus w rozdziale 7 swojej pracy o pamięci, dostępnym w psychclassics.yorku.ca, mierzył, ile pracy oszczędza ponowne nauczenie się materiału po różnych odstępach: od około jednej trzeciej godziny do 31 dni. Tak powstała krzywa zapominania. Wniosek dla pomiaru: test wiedzy warto powtórzyć po czasie, a nie tylko na końcu modułu.

Drugie źródło dotyczy projektowania samej nauki. Metaanaliza Cepedy i współautorów z pubmed.ncbi.nlm.nih.gov objęła 839 pomiarów z 317 eksperymentów nad nauką rozłożoną w czasie. Autorzy wskazują, że odstęp między sesjami nauki i czas, przez jaki wiedza ma być pamiętana, działają łącznie: im dłużej materiał ma zostać w pamięci, tym dłuższy odstęp między powtórkami daje najlepsze zapamiętanie. Microlearning dobrze się do tego nadaje, bo krótki moduł łatwo wysłać ponownie po zaplanowanej przerwie.

Co mówią badania o samym microlearningu

Przegląd systematyczny Wang i współautorów z pubmed.ncbi.nlm.nih.gov dotyczył microlearningu w kształtowaniu umiejętności dbania o zdrowie i objął 26 publikacji. Microlearning częściej poprawiał wiedzę i umiejętności poznawcze niż rzeczywiste zachowanie, a 25 z 26 prac oceniono jako obarczone umiarkowanym lub wysokim ryzykiem błędu. Autorzy zauważają, że zmiana zachowań była bardziej prawdopodobna, gdy krótkim modułom towarzyszył monitoring, na przykład codzienne śledzenie przyjmowania leków.

To przestroga przed mierzeniem tylko tego, co łatwo zmierzyć. Wynik quizu w aplikacji nie dowodzi, że coś zmieniło się w pracy.

Scenariusz przykładowy: plan pomiaru w średniej firmie

Poniżej scenariusz przykładowy — model, a nie relacja z wdrożenia w realnej firmie. Nie podajemy w nim wyników, bo każda organizacja zbiera je z własnych danych. Opisujemy kroki i metryki.

Przykładowa firma handlowo-usługowa średniej wielkości chce ograniczyć błędy przy przyjmowaniu reklamacji. Dział L&D przygotowuje cykl krótkich modułów o procedurze reklamacyjnej.

  • Krok pierwszy: cel organizacyjny. Właściciel procesu reklamacji wskazuje miarę biznesową, na przykład odsetek zgłoszeń zwracanych do uzupełnienia, i podaje jej stan sprzed wdrożenia z systemu zgłoszeń.
  • Krok drugi: zachowania krytyczne. Kierownik zespołu spisuje, co konsultant ma robić inaczej: o co zapytać klienta, jakie dokumenty sprawdzić.
  • Krok trzeci: metryki platformy. Administrator LMS konfiguruje raport wskaźnika ukończenia i wyników quizów. Jeśli platforma obsługuje standard xAPI, zbiera też dane o aktywności poza samym kursem.
  • Krok czwarty: retencja wiedzy. Ten sam typ pytań wraca w powtórkach rozłożonych w czasie i w teście opóźnionym, a nie tylko na końcu modułu.
  • Krok piąty: transfer do pracy. Kierownik obserwuje zachowania krytyczne na próbce zgłoszeń przed wdrożeniem i po nim.
  • Krok szósty: porównanie. Jeżeli to możliwe, część zespołów zaczyna program później i służy jako grupa porównawcza.

Czytaj także

Rozwijaj kompetencje

Temat rozwijają szkolenia Śledzenie doświadczeń edukacyjnych z xAPI oraz LMS dla instruktorów i twórców kursów. Pierwsze pokazuje, jak zbierać dane o uczeniu się poza samym kursem, drugie, jak budować i raportować kursy na platformie. Skontaktuj się z nami, żeby dopasować zakres do Twojego programu.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czym microlearning różni się od klasycznego e-learningu?

Microlearning to forma e-learningu złożona z krótkich, samodzielnych modułów, z których każdy dotyczy jednego zagadnienia. Klasyczny kurs e-learningowy prowadzi przez cały temat w dłuższej sekwencji. Krótkie moduły łatwiej wpleść w dzień pracy i zaplanować jako powtórki.

Jakie dane o skuteczności zbiera system e-learningowy?

Typowy system e-learningowy (LMS) raportuje ukończenia, czas spędzony w module i wyniki testów. Platformy obsługujące xAPI rejestrują także aktywność poza kursem. To dane o reakcji i uczeniu się; zachowania w pracy i wyników organizacji system sam nie zmierzy.

Jak zastosować model Kirkpatricka do oceny microlearningu?

Zacznij od poziomu wyników: jaka miara biznesowa ma się zmienić. Potem nazwij zachowania krytyczne, które do niej prowadzą, i dopiero na końcu zaplanuj metryki platformy. Ocenę reakcji i wiedzy uzupełnij obserwacją pracy i danymi z systemów operacyjnych.

Czym są powtórki interwałowe?

To powtórki tego samego materiału rozłożone w czasie zamiast skumulowanej nauki w jednej sesji. Badania nad nauką rozłożoną w czasie pokazują, że odstęp między powtórkami warto dobierać do tego, jak długo wiedza ma zostać w pamięci.

Poproś o ofertę

Rozwiń swoje kompetencje

Sprawdź naszą ofertę szkoleń i warsztatów.

Zapytaj o szkolenie
Zadzwoń do nas +48 22 487 84 90