Just-in-time learning to nauka w chwili, gdy pracownik potrzebuje wiedzy do wykonania konkretnego zadania, a nie na zapas. Krótkie materiały, podpowiedzi w narzędziach i pomoc bardziej doświadczonej osoby uzupełniają szkolenie, ale go nie zastępują. Tego, co trzeba umieć bez zaglądania do notatek, i tak trzeba się nauczyć wcześniej.
Na skróty
Czego dowiesz się z artykułu:
- Czym jest just-in-time learning i czym różni się od szkolenia na zapas
- Co pokazały programy szkoleń prowadzonych w momencie potrzeby
- Dlaczego krzywa zapominania i rozłożenie powtórek w czasie wyznaczają granice tego podejścia
- Jak wdrożyć naukę w momencie potrzeby w zespole
Dla kogo jest ten artykuł:
- Specjaliści L&D i projektanci materiałów szkoleniowych
- Menedżerowie zespołów technicznych i operacyjnych
- Administratorzy platform e-learningowych
Czas czytania: 7 minut
Czym jest nauka w momencie potrzeby
Szkolenie na zapas uczy tego, co może się przydać. Just-in-time learning dostarcza wiedzę wtedy, gdy zadanie już leży na biurku. W L&D używa się na to terminu wsparcie w miejscu pracy (performance support). Chodzi o instrukcje, listy kontrolne i podpowiedzi dostępne w chwili wykonywania zadania.
Projekt EU-EBM opisany przez Coppusa i współautorów (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov) pokazuje, jak takie podejście wbudować w program kształcenia. Autorzy zaprojektowali kurs medycyny opartej na dowodach połączony z codzienną pracą kliniczną i e-learningiem. Kurs jest zorientowany na uczącego się, oparty na problemach z praktyki i ma dawać naukę w momencie potrzeby przez szkolenie na stanowisku pracy.
Co pokazały szkolenia na żądanie
Przykładem jest tymczasowy szpital NHS Nightingale w Londynie. Według Eastona i współautorów (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov) program szkoleń prowadzonych w momencie potrzeby przygotował do pracy w tym szpitalu prawie 2500 ochotników. Autorzy opisują go na tle pandemii, w której wielu klinicystów przenoszono do nieznanych im specjalności. Na ankietę odpowiedziało 488 osób, a większość czuła się pewnie i bezpiecznie na starcie pracy.
Z tego programu autorzy wyciągnęli trzy wnioski:
- uczestników warto grupować według ról, które będą pełnić, i według dotychczasowego doświadczenia;
- szkolenie w miejscu pracy, w którym widać, jak zespół naprawdę współpracuje, zostało dobrze przyjęte;
- część online powinna ograniczać się do wiedzy niezbędnej.
To był program przygotowany pod konkretną, pilną sytuację. Sugeruje, że nauka w momencie potrzeby działa, gdy treść jest wąska, a ćwiczenie odbywa się w realnym otoczeniu. Nie dowodzi, że ten sam model zastąpi każde szkolenie.
Granice: zapominanie i powtórki
Wiedza zdobyta raz i nieużywana zanika. Murre i Dros (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov) odtworzyli klasyczną krzywą zapominania Ebbinghausa z 1880 r. Jedna badana osoba przez 70 godzin uczyła się list i powtarzała je po różnych odstępach czasu, od 20 minut do 31 dni. Wyniki okazały się podobne do oryginału, z jednym odstępstwem: krzywa nie jest całkiem gładka i około 24 godzin po nauce prawdopodobnie odbija w górę.
Drugie źródło to metaanaliza Cepedy i współautorów (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov), obejmująca 839 pomiarów z 317 eksperymentów. Porównano w niej naukę skupioną w jednym bloku z nauką rozłożoną na kilka sesji. Najlepszy odstęp między sesjami rósł razem z tym, jak długo wiedza miała zostać w pamięci.
Wniosek dla zespołu: just-in-time learning dobrze sprawdza się przy zadaniach, przy których można sięgnąć do instrukcji. Przy umiejętnościach potrzebnych natychmiast, bez czasu na szukanie, lepiej wcześniej zaplanować powtórki rozłożone w czasie.
Przykład z IT: administrator, który rzadko odnawia certyfikat serwera, spokojnie skorzysta z instrukcji krok po kroku otwartej obok konsoli. Osoba dyżurna obsługująca poważną awarię nie ma czasu na szukanie, więc jej procedury muszą być przećwiczone wcześniej, a instrukcja służy tylko do sprawdzenia, czy niczego nie pominęła.
Jak to wdrożyć w zespole
- Wybierz zadania. Zacznij od czynności wykonywanych rzadko, dla których wystarczy instrukcja albo lista kontrolna.
- Skróć drogę do wiedzy. Materiał powinien być w narzędziu, w którym pracuje zespół, albo jedno kliknięcie od niego.
- Zostaw miejsce na ludzi. Ustal, do kogo można się zwrócić, gdy instrukcja nie wystarcza.
- Zaplanuj powtórki. To, co musi być w głowie, utrwalaj w kilku sesjach rozłożonych w czasie.
- Sprawdzaj użycie. Patrz, które materiały są otwierane i przy jakich zadaniach, i porządkuj te nieużywane.
Role: menedżer wskazuje zadania i pilnuje czasu na naukę, projektant materiałów szkoleniowych przygotowuje krótkie treści, ekspert dziedzinowy sprawdza ich poprawność, a administrator platformy e-learningowej dba o wyszukiwanie i dane o użyciu.
Czytaj także
- Spaced repetition w utrwalaniu wiedzy po szkoleniu — jak planować powtórki
- Microlearning — jak projektować krótkie moduły szkoleniowe — budowa krótkich treści
- Mobile learning — szkolenia dostępne w telefonie — nauka poza biurkiem
Rozwijaj kompetencje
Temat rozwijają szkolenia Śledzenie doświadczeń edukacyjnych z xAPI oraz LMS dla instruktorów i twórców kursów. Pierwsze pokazuje, jak rejestrować aktywności edukacyjne i analizować dane o nauce, drugie jak projektować kursy online i śledzić postępy uczestników. Skontaktuj się z nami, żeby dopasować zakres do swojej organizacji.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czym jest e-learning?
To nauka z wykorzystaniem materiałów i kursów dostępnych przez sieć, zwykle na platformie, która udostępnia treści i rejestruje postępy. E-learning może służyć zarówno szkoleniu na zapas, jak i nauce w momencie potrzeby, gdy materiały są krótkie i łatwe do znalezienia.
Czy e-learning sprawdza się w szkoleniach dla firm?
Sprawdza się tam, gdzie treść da się podzielić na krótkie części, a pracownicy wracają do niej przy zadaniach. W programie NHS Nightingale (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov) część online ograniczono do wiedzy niezbędnej, a umiejętności zespołowe ćwiczono w miejscu pracy.
Jak wybrać platformę e-learningową dla firmy?
Przy nauce w momencie potrzeby liczy się przede wszystkim to, jak szybko pracownik znajdzie właściwy materiał. Sprawdź wyszukiwanie, dostęp z telefonu, możliwość dodawania krótkich treści i dane o tym, co jest używane. Jeśli chcesz rejestrować naukę także poza kursami, zapytaj o obsługę standardu xAPI.
Czym są powtórki interwałowe?
To nauka rozłożona na kilka sesji z przerwami zamiast jednego bloku. W metaanalizie Cepedy i współautorów (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov) najlepszy odstęp między sesjami rósł razem z tym, jak długo wiedza miała zostać w pamięci.